Erreportajeak

[KRONIKA] Zorionaren ataria

Zorionaren ataria –

Gehiegizko informazioaren garaian bizi garela esaten dute askok. Hainbeste iturrirekin zaila izaten da emaria edangarria den edo ez bereiztea, eta tarteka gezurrek sukalderainoko bidea egiten dute. Hain justu, zarata guztiaren erdian, arnasgune rola dute tokiko hedabideek. Tolosaldean, esaterako, eskualdeko 28 herriak uztartzeko eta lan egiten du Tolosaldeko Atariak, inguruan gertatzen denaren berri gertutik eta euskaraz emanez. Herritarrekin eta eragileekin elkarlanean osatzen dute eguneroko informazioa, eskualdeko sarea eta komunitatea indartuta.

Bertsolaritzarekin ere lotura estua du Atariak. Badira urte batzuk bertso jaialdia antolatzen hasi zirenetik, eta dagoeneko urte hasierako hitzordua ondo gordeta dago inguruko bertsozaleen agendan. Plazako oso saio gutxitan elkartzen da horrelako jendetza.

Sei bertsolari aritu ziren kantuan: Andoni Egaña, Maider Arregi, Sustrai Colina, Nerea Ibarzabal, Xabat Illarregi eta Onintza Enbeita. Gai-jartzaile lanetan, ohi bezala, Amaia Agirre aritu zen. Bertsoaldi onak eta hobeak eskaini zituzten denen artean, eta behin baino gehiagotan lortu zuten plaza lehertzea. 800 bertsozaleak irribarretsu sartu eta asebeteta atera ziren Leidorretik. Ez dago gehiago eskatzerik.

Lehenengo ofizioan, ordea, ataritik kanpora begira jarri ziren Ibarzabal eta Colina. Josu Jon Imazek Trumpi egindako maitasun adierazpenen harira, Xenpelarren ‘Iya guriak egin du…’ kantatzen gerturatu zitzaion Ibarzabal Colinari, lagunarteko mendi buelta egin bitartean.

N. Ibarzabal Beraz Josu Jon bihurtu dala erdi Yankee erdi Gringo Dirua dute hauek mamitzat euren arrautza gorringo Ateak bira-biraka dabiltz fuertego nork eragingo Iya guriak egin du baina hauenak ez du egingo	S. Colina Erniyon gora abitu gara gure motxila karraio Ta Josu Jonen adierazpenek jarri serio arraio Beti baitauka nundik edan ta beti baitauka nora jo Lehendik ez zeukan jarrita baina maskara erori zaio
N. Ibarzabal Hor ari dira elkarri oihuka mezu bat handik entzunda Petrolioa dela lurpean beraz Venezuela zunda Baina ez al zaizu iristen Sustrai kontraesanen burrunba Oin trantsizio klimatikoan garaia ez al gendun ba?	S. Colina Nahiz trantsizio klimatikoa ipini zuten abian Kukuak beti jarri ohi ditu arrautzak besteen kabian Martxa honetan baietz ikusi bihar-etzitan agian Amerikako enbajadore Josu Jon Groenlandian

Tokiko gai-jartzaileak

Tolosaldeko Atariak antolatutako saioak berezitasunik badu, Amaia Agirrek gaiak jartzeko izaten dituen laguntzaileak dira. Herriko, kaleko edota inguruko jendea igotzen da oholtzara, euren auziaren eta arazoen berri lehenengo pertsonan ematera. Nekane Berriotxoa Oneka Euskal Emakume Pentsionisten plataformako kidea izan zen lehenengo gonbidatua. Pentsiodunen egoera prekarioa salatu zuen, emakumezkoen egoeran azpimarra jarrita. Komunikatua irakurri ondoren, galdera zuzena egin zion Agirrek Arregiri: “Neska gaztea izanik, nola ikusten duzu egoera?”. Hiru bertso borobilekin erantzun zuen Arregik.

Kontuan hartu behar genuke denok Nekanek esana Emakumea beti nahi dute etxean eta otzana Horretarako ezartzen zaigu gizonekin harremana Kotizatzea kentzen zaigu ta ukatu pentsio plana Modu horretan ikusten dugu kapitalak daukan drama Sistemak beti baliatu du ordaindu gabeko lana

Izan daiteke emakumea izan trabesti edo gay Hemen sistemak leku berdina ez digu ematen denei Ta aldarriak ezin ditugu bihurtu zeruko hodei Ta horregatik erakundeei fuerte egiten diet dei Dirua beti ematen zaie makrokartzelei ta trenei Milioietako aurrekontutan zer da mila ta laurogei?

Beraz borrokan zabiltzatenei segi hortan, segi aupa Erakundeek ez dezatela pribatizatzea hauta Eta gazteen ikuspuntuak ere kezkatuta nauka Sarri askotan eztugu oso serio hartzen gai hau ta Nahiz ta abstraktuki egiten dugun guk pobreziaren aurka Goseak ere bere adina eta generoa dauka

 

Arregirena ez zen arratsaldeko bakarkako borobil bakarra izan. Bertsolariek bereziki asmatu zuten langintza horretan, propio euren neurrira egindako gaiei erantzunez. Bizkaiko Txapelketa irabazteko falta izan zitzaion puntu erdia izan zen Enbeitaren abiapuntua, eta konparazio argigarri batekin azaldu zituen bere sentimenduak: “Esplikatuko dizuet/ konparazio batetan; gau osoan egotea/ tipo batekin olgetan; eta kobra egitea/ portaleko ateetan”. Egañak, berriz, azaroan Urbian zendutako Jose Luis Uribe-Etxeberria Txantxangorri artzainari kantatu zion, laguntasunetik sortutako ale hunkigarriak utzita: “Urepeleko artzaina/ ekarri didak gogora; hi ere ihes joan hintzen/ mendi hegaletan gora”.

Doinu eta neurri librean

Imajinatu ofizio berean bertsolari bakoitzak doinu eta neurri ezberdina erabiltzea. Zer irudituko litzaizueke? Esperimentu txiki bat egiteko aukera izan zuten Egañak eta Enbeitak Leidorren, segidilla eta hamarreko txikia tartekatuta.

Aiara Agirrezabala Realeko jokalari berastegiarra izan zen ofizioko protagonista. Bideo labur baten bidez eman zien testuingurua bertsolariei. Oraindik adin txikikoa denez, eliteko futbolean aritzeko dituen zailtasunak zerrendatu zituen, gurasoen laguntza eta ahalegina goraipatzearekin batera. Futbola eta gurasoak esaldi berean aipatuta, denoi datorkigu burura Egaña bezalako aita pelma bat, alaba futbolaria izatea beste helbururik ez duen horietakoa. Enbeita, ordea, bestelakoa da. Alaba futbolari profesionala duenez, ondo baitaki zein den errealitatea. Alaba txikia futbolariei sinadurak eskatzera bidalita, elkarrizketa emankorra abiarazi zuen Egañak…

A. Egaña Kaixo egun on señora, itxuraz nolako lora/ Hemen naiz zuren onduan, normala degun moduan/ Realzalea naiz oso, ta sentitzen naiz eroso/ Gaur zure aldamenian, eta jakin detenian/ Aiaran ama zarela, horrela egin det bela/ Zuk daukazu paotxa…

O. Enbeita Et, et, et… Apur baten ixildu beharko Bai Aiararen ama ni neu naizelako Baina erretolika zuk utzi biharko Zure frustrazioak gorde zuretzako Ez zara aita ona alabarentzako

A. Egaña Etzaite izan txepela, aita ona enaizela/ Zuk nundik dakizu hori, beti portatzen naiz ongi/ Beti hara ta hona, Tolosa, Villabona/ Hurrena Legorreta, edo Ikaztegieta/ Alaba banu Aiara, joan ninteke Aiara/ Edo berdin Brasilla, kaipiriñaren billa/ Zer-nolako inbidia, zuen alaban bidia/ Ezta batere errexa, eta ez zintezke kexa…

O. Enbeita Zuk kabiarra nahi duzu beti zure mahaian Eta hortxe zabiltza kontratuen nahian ez dut jarraitu gura zurekin ezbaian Amaitu behar dugu guk azken kanpaian Ataskau egin zinen Toshacken garaian

A. Egaña Ai ene JB Toshack, hark eman zizkigun pozak/ Tipo haundia galesa, berdintzen ez da erreza/ Jardun degu jardun jardun, baina bukatu dezagun/ A zer-nolako parea, zure alaba nirea… Haiek dute sasoia, baina nik arrazoia!

Lore jokoak

Askotariko ariketak egin zituzten bertsolariek ia bi orduko bertso jaialdian. Ofizioak, bakarkakoak, puntu erantzunak, taldeko ariketak… Esperimentuak ere izan ziren tartean, marrazkilari eta guzti egindako saioxka barne. Hala ere, arratsaldea borobiltzeko ohiko formula erabili zuten: puntuka librean. Saioa ixteko ardura Illarregirena eta Colinarena izan zen, eta bixi-bixi egin zuten gertatutakoaren errepasoa, aurreko gai gehienetako erreferentziak erabilita. Halako batean, azken agurretan hain ohikoak diren loreek hartu zuten erdigunea.

X.I.: Ta zuk sare soziala ibiltzen al duzu S.C.: Nere sare soziala ez ote zara zu X.I.: Igual Twitterren gauzak idazten dituzu S.C.: Keba hortatik kanpo hobeto naukazu

S.C.: Nere sare soziala entzulea da ta X.I.: Pelota egiten dabil hau da hau pirata S.C.: Zuk ere egin zazu loreak botata X.I.: Ni askoz hobe nago hortik aterata

X.I.: Gazteak ez du inoiz egin behar pelota S.C.: Gazteak egiten du munduaren kontra X.I.: Nahiz ta gero ez dugun egingo borroka S.C.: Txikiak pentsatu ta gero haundiak bota

 

S.C.: Benga esan lore bat ez da ezer pasatzen X.I.: Ba gaur ari naizela gogotik gozatzen S.C.: Eta saio bikain bat bersotan osatzen X.I.: Baina Hernaniko plaza hobeagoa zen

X.I.: Lehenbizi ona eman eta gero danba S.C.: Lasai geratu al zara egurra emanda X.I.: Gero ospatuko dugu trago bat edanda S.C.: Esaiezu entzule plazer bat izan da

Aparteko lorerik gabe, baina zoriontsu egin zuten bertsozaleek Leidorreko atarirainoko bidea.

Zorionaren ataria  Zorionaren ataria  Zorionaren ataria  Zorionaren ataria  Zorionaren ataria  Zorionaren ataria  Zorionaren ataria